Door Kristoff Simons – advocaat gespecialiseerd in familierecht, erkend bemiddelaar en docent bij New Deal Academy. Hij is tevens verantwoordelijk voor de opleiding tot erkend bemiddelaar in familiezaken.
Wanneer ouders uit elkaar gaan, worden beslissingen genomen die een grote impact hebben op hun kinderen. Waar zullen zij verblijven? Hoe worden vakanties verdeeld? Wie brengt hen naar school of hobby’s? Hoe worden de kosten geregeld?
Er is een wezenlijk verschil tussen spreken óver kinderen en spreken mét kinderen.
Net daar ligt de kern van kindinclusieve bemiddeling: kinderen krijgen tijdens een familiale bemiddeling op een veilige en passende manier de kans om hun ervaringen, gevoelens en bezorgdheden te delen. Niet omdat zij moeten beslissen over de oplossing, maar omdat beslissingen die hun leven rechtstreeks beïnvloeden moeilijk duurzaam kunnen zijn wanneer hun stem ongehoord blijft.
Ouders weten niet altijd wat hun kind denkt bij een scheiding
Ouders kennen hun kinderen doorgaans goed en willen meestal oprecht doen wat zij denken dat voor hen het beste is. Toch leert de praktijk van familiale bemiddeling dat zij niet altijd correct inschatten hoe een kind een scheiding of een voorgestelde verblijfsregeling ervaart.
Een herkenbaar voorbeeld uit de bemiddelingspraktijk: ouders zijn het eens over een week-weekregeling en gaan ervan uit dat hun kinderen daar ook achter staan. Tijdens een afzonderlijk gesprek blijkt één van de kinderen daar grote moeite mee te hebben. Niet omdat het de andere ouder niet graag ziet, maar omdat de regeling voor school, hobby’s of gewoon het dagelijkse leven zwaar aanvoelt. Tegen de ouders heeft het kind dat nooit durven zeggen.
Dat is precies waarom een eigen gespreksruimte waardevol kan zijn.
Het kind krijgt er de mogelijkheid om te vertellen wat het ervaart, waar het zich zorgen over maakt en wat het belangrijk vindt. Niet om een keuze te maken tussen mama en papa. Niet om de verblijfsregeling zelf vast te leggen. Wel om gehoord te worden.
Participatie is geen verantwoordelijkheid. Een kind mag zijn stem laten horen, zonder te moeten beslissen.
De stem van het kind in familiale bemiddeling: een recht, geen verplichting
Kindinclusief werken betekent voor mij dat kinderen minstens het aanbod krijgen om te spreken.
Dat gesprek kan, afhankelijk van de gekozen werkwijze, worden gevoerd door de familiaal bemiddelaar zelf of door een afzonderlijke kindbehartiger of vertrouwenspersoon. Belangrijk is dat het kind weet dat het gesprek een veilige ruimte biedt en dat niet elk uitgesproken woord automatisch bij de ouders terechtkomt.
De terugkoppeling naar de ouders moet zorgvuldig gebeuren. Het gaat niet om een letterlijk verslag van het gesprek, maar om relevante algemene inzichten of boodschappen die het kind zelf wenst mee te geven.
Soms brengt zo’n terugkoppeling veel emotie teweeg. Ouders worden geconfronteerd met een ervaring van hun kind waarvan zij zich niet bewust waren. Net dat moment kan een bemiddeling echter ook opnieuw in beweging brengen.
De vraag verandert dan van: “Wat wil ik?” naar: “Wat hebben wij als gezin nodig om verder te kunnen?”
Niet te snel naar oplossingen springen bij familiale bemiddeling
Een tweede belangrijke praktijkles is dat een goede bemiddeling niet begint bij de oplossing.
Wanneer ouders tegenover elkaar staan met vaste posities – “ik wil week-week”, “ik wil dat bedrag”, “het huis moet naar mij” – dan is de verleiding groot om onmiddellijk te onderhandelen over die concrete eisen.
Maar achter een standpunt zitten bijna altijd belangen, behoeften en bezorgdheden.
In een familiale bemiddeling nemen we daarom bewust tijd om die onderliggende belangen zichtbaar te maken. Denk aan stabiliteit voor de kinderen, voldoende contact met beide ouders, financiële zekerheid, autonomie in het dagelijkse ouderschap, duidelijke communicatie of het behoud van belangrijke familiebanden.
Wanneer die belangen samen worden opgelijst, blijkt vaak dat ouders veel meer gemeenschappelijk hebben dan hun initiële standpunten doen vermoeden.
Dat is het moment waarop de blik verschuift van het verleden naar de toekomst. En waarop ruimte ontstaat voor creativiteit en oplossingen die rekening houden met de behoeften van alle betrokkenen, ook die van de kinderen.
Kindinclusief bemiddelen vraagt vakmanschap
Kinderen betrekken bij bemiddeling betekent niet dat elk gesprek automatisch zinvol of aangewezen is. De bemiddelaar moet kunnen inschatten wanneer, hoe en door wie een kind best wordt gehoord. Dat vraagt meer dan goede bedoelingen.
Een erkend familiaal bemiddelaar moet het juridische kader kennen, zonder zelf de beslisser of adviseur te worden. Hij of zij moet het proces structureren, communicatie helpen herstellen, belangen kunnen onderscheiden van posities en weten wanneer bijkomende expertise nodig is.
Soms is samenwerking met een psycholoog, kindbehartiger of andere professional aangewezen. Ook dat behoort tot goed bemiddelen: weten waar de eigen rol stopt.
Een bemiddeling zonder structuur dreigt immers te verzanden in een eindeloze herhaling van het conflict. Een goede bemiddelaar bewaakt het proces en helpt partijen stap voor stap van hun verhaal en standpunten, naar belangen, naar mogelijke opties en uiteindelijk naar gedragen afspraken.
Kinderen een plaats geven, zonder hen te belasten
Kindinclusieve bemiddeling betekent dus niet dat we kinderen laten kiezen. Integendeel.
Het doel is net om hen niet de verantwoordelijkheid te geven voor beslissingen die volwassenen moeten nemen, maar hen wel de erkenning te geven dat ook zij deel uitmaken van het verhaal.
Een goede regeling is dan ook niet alleen een regeling waar beide ouders vandaag mee kunnen leven. Ze is pas echt duurzaam wanneer een kind jaren later kan terugkijken en zeggen:
“Het was geen gemakkelijke periode, maar mijn ouders hebben ook naar mij geluisterd.”
Laat dat misschien de essentie van kindinclusieve bemiddeling zijn: niet alleen beslissen over kinderen, maar hen op een passende manier een plaats geven in het proces dat hun toekomst mee vormgeeft.
Zelf leren bemiddelen in familiezaken?
Hoe begeleid je ouders bij een scheiding? Hoe geef je kinderen een stem zonder hen te belasten met verantwoordelijkheid? En hoe help je families om vanuit tegengestelde standpunten tot duurzame afspraken te komen?
Deze en andere vraagstukken komen aan bod in de opleiding tot erkend bemiddelaar in familiezaken van New Deal Academy, onder leiding van Kristoff Simons en samen met een team van ervaren docenten uit de praktijk.
De opleiding combineert juridische kennis, inzicht in familiedynamieken en intensieve praktijkgerichte training. Ook kindinclusieve bemiddeling en de rol van de kindbehartiger komen uitgebreid aan bod.
Startdatum: 15 december 2026
Locatie: MeetDistrict Gent
Formule: 8-daagse hybride specialisatieopleiding
Ontdek de opleiding tot erkend bemiddelaar in familiezaken en schrijf je in