ASJEMENOU, IS DIT NOU BEMIDDELEN ?!

Naar aanleiding van de vele artikels in de pers, en de hoorzitting in het Vlaams Parlement omtrent de aanstelling en taak van VRT-bemiddelaar Rob Van Eijbergen, nam voormalig voorzitter van de Federale Bemiddelingscommissie Theo De Beir de pen ter hand.

Als er behoefte is aan een organisatiedeskundige, benoem het dan ook zo, maar noem het a.u.b. geen bemiddelaar!

DE ROL VAN DE CONFLICTBEMIDDELAAR -  de mythen ontkracht en de feiten op een rij

Stel, dat er in een groot mediabedrijf een personeelsconflict ontstaat. Wel, it happens and happened. 
Het overkomt elke organisatie wel eens, ongeacht alle goede intenties, dat spanningen of meningsverschillen escaleren tot een conflict. Wat doe je dan als bedrijf? Als CEO? Het eerste wat je zou kunnen doen, is even rondom jou heen kijken, bijvoorbeeld naar onze noorderburen waar bemiddeling (ook wel mediation genoemd) al jaar en dag voet aan wal heeft. Het nadrukkelijke cultuurverschil mag echter niet onderschat worden. Sommigen zouden dit durven omschrijven als zijnde een meerwaarde; we vragen ons af of Geert Hofstede het hiermee eens zou zijn? In Vlaanderen, Brussel of Wallonië hebben zich inmiddels best vele ervaren, gerenommeerde en deskundige bemiddelaars gevestigd; we zijn ook hier dus al ver voorbij de pioniersfase.

Was dit een gemiste kans?

Over alle cultuurgrenzen heen zijn er toch een aantal basisprincipes die essentieel zijn aan de kunst van het bemiddelen. Zo reikt de bemiddelaar de oplossing niet aan (door bijvoorbeeld het ontslag van medewerkers), maar begeleidt hij de partijen in de vaak intense zoektocht naar een oplossing met meerwaarde. Bemiddelaar zijn (erkend of niet) is dus absoluut geen ego- of macho-job waar de eigen wijsheid primeert, maar wel het deskundig begeleiden, faciliteren en zoeken naar verbinding tussen de conflicterende partijen. De bemiddelaar is daarbij te allen tijde onpartijdig en neutraal en staat ten dienste van elke partij die rond de tafel zit. Hij is zeker niet het communicatieverlengstuk van de CEO of de organisatie (onafhankelijkheid is key). Niets is minder waar, hij zoekt de bouwstenen om een verbindingsbrug te realiseren. Een brug die ons verwijdert van het verleden en het pad effent naar de toekomst.

Bescheidenheid siert de bemiddelaar waarbij de vertrouwelijkheid nimmer kan geschonden worden. Wat aan tafel wordt gezegd en geschreven blijft tussen de vier muren. Een bemiddelaar gaat dan ook nooit in de media of elders pronken met zijn prestatie, zelfs niet al zou die succesvol zijn geweest.

Hoe zouden we – als bemiddelaar - dit conflict kunnen aanpakken? Elke betrokkene heeft zijn eigen waarheid en verhaal. Daarbij is het een queeste naar datgene wat voor alle betrokken partijen echt belangrijk is, om op basis daarvan een creatief proces te starten en een aantal mogelijke oplossingen te genereren. Alleen op die manier kan een een duurzame oplossing en akkoord bereikt worden. In het belang van alle betrokkenen. Zo zouden wij het alleszins aanpakken in Vlaanderen – uiteraard met alle respect voor andere meningen of aanpak.

DE NAAM BEMIDDELAAR ONWAARDIG
Als er behoefte is aan een organisatiedeskundige, benoem het dan ook zo, maar noem het a.u.b. geen bemiddelaar!
Een bemiddelaar is altijd onafhankelijk, onpartijdig en neutraal. Hij of zij faciliteert de weg naar een oplossing, die oplossing komt van de partijen zelf, niet van de bemiddelaar. Bovendien gebeuren alle gesprekken in complete vertrouwelijkheid, en wordt hierover niets naar de buitenwereld gecommuniceerd.

Erkende bemiddelaars worden gevormd en moeten aan bepaalde vereisten voldoen om erkend te worden door de Federale Bemiddelingscommissie, het officiële instituut dat waakt over het beroep van bemiddelaar. Het woord ‘bemiddelaar’ te pas en te onpas gebruiken, brengt de werkelijke toedracht van een bemiddelaar in een compleet verkeerd daglicht, en schaadt zijn/haar imago.

Ik ben dit artikel/opiniestuk gestart met een ‘stel dat’ omdat het uiteraard puur hypothetisch is dat een groot bedrijf, laat staan een overheidsbedrijf, die denkoefening niet zelf gemaakt zou hebben.

Theo De Beir
Voormalig voorzitter van de Federale Bemiddelingscommissie
Erkend bemiddelaar