Door Theo De Beir, advocaat, erkend bemiddelaar en ervaren onderhandelaar; Tim Baes, advocaat gespecialiseerd in handels- en ondernemingsrecht en erkend bemiddelaar; en Joris Mertens, bedrijfsrevisor, partner bij KPMG en erkend bemiddelaar in burgerlijke en handelszaken.
Verschillende visies over de toekomst van de onderneming, onenigheid over financiële beslissingen of een vertrouwensbreuk tussen vennoten. Aandeelhoudersconflicten ontstaan vaak geleidelijk, maar kunnen uiteindelijk de werking en zelfs de continuïteit van een onderneming bedreigen.
Dergelijke conflicten zijn zelden uitsluitend juridisch. Achter een discussie over aandelen, zeggenschap of dividenden schuilen vaak persoonlijke spanningen, uiteenlopende belangen en verstoorde relaties. Vooral in familiebedrijven en ondernemingen met een beperkt aantal aandeelhouders kunnen die bijzonder zwaar doorwegen.
Van aandeelhoudersconflict naar exit: wanneer samenwerken niet meer lukt
Wanneer aandeelhouders niet langer samen verder kunnen, rijst de vraag hoe ze uit elkaar gaan. Daarbij spelen vier dimensies:
- Juridisch: wie kan een aandeelhouder verplichten zijn aandelen over te dragen?
- Financieel: wat zijn de aandelen waard en onder welke voorwaarden gebeurt de overdracht?
- Relationeel: is herstel van vertrouwen en samenwerking nog mogelijk?
- Strategisch: welke oplossing beschermt de toekomst van de onderneming én de belangen van de betrokken aandeelhouders?
Het Belgische Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) voorziet onder bepaalde voorwaarden in procedures voor uitsluiting en uittreding van aandeelhouders. Maar een juridische procedure is niet noodzakelijk de beste of enige oplossing.
De waardering van aandelen: vaak het grootste struikelblok
Bij een aandeelhoudersconflict draait de discussie vaak niet zozeer om de beslissing om uit elkaar te gaan, maar om de prijs en voorwaarden van de exit. De vertrekkende aandeelhouder kijkt bijvoorbeeld naar het toekomstige potentieel van de onderneming, terwijl de overnemende aandeelhouder rekening houdt met financiële risico's en de beschikbare middelen.
Een onderbouwde bedrijfswaardering door een onafhankelijke financiële deskundige kan helpen om de discussie te objectiveren. Daarbij gaat het niet uitsluitend over de waarde van de aandelen, maar ook over betalingsvoorwaarden, financiële engagementen, vergoedingen en eventuele andere geschilpunten.
Een goede oplossing vereist daarom meer dan juridische expertise alleen. Financieel inzicht, strategisch denken en begrip voor de belangen van alle betrokkenen zijn minstens even belangrijk.
Procederen, onderhandelen of bemiddelen?
Een gerechtelijke uitsluitings- of uittredingsprocedure kan noodzakelijk zijn wanneer andere mogelijkheden uitgeput raken. Toch brengt procederen onzekerheid, kosten en het risico op verdere escalatie met zich mee.
Onderhandelen en bemiddelen bieden een alternatief waarbij aandeelhouders zelf meer invloed behouden op de uitkomst.
Onder begeleiding van een onafhankelijke bemiddelaar kunnen partijen oplossingen onderzoeken die verder gaan dan een klassieke aandelenoverdracht: een gefaseerde uitkoop, aangepaste betalingsmodaliteiten, nieuwe afspraken over het bestuur of zelfs een opsplitsing van activiteiten.
Bemiddeling biedt bovendien ruimte voor discretie, creativiteit en het behoud of herstel van zakelijke en persoonlijke relaties.
Voorkomen is beter dan procederen
Een doordachte aandeelhoudersovereenkomst met duidelijke afspraken over besluitvorming, waardering, overdracht van aandelen en conflictoplossing kan veel problemen voorkomen. Maar ook wanneer een conflict al geëscaleerd is, blijft een constructieve oplossing mogelijk.
De belangrijkste vraag is niet wie juridisch gelijk heeft, maar welke oplossing de belangen van de aandeelhouders én de toekomst van de onderneming het best dient.
Dat vraagt een geïntegreerde aanpak waarin juridische strategie, financiële analyse en conflictintelligentie samenkomen.
Meer inzicht in aandeelhoudersconflicten?
Tijdens de praktijkgerichte masterclass ‘Aandeelhoudersconflicten: Exit met impact’ op 8 december 2026 bij MeetDistrict Antwerpen gaan Theo De Beir, Tim Baes en Joris Mertens dieper in op uitsluiting, uittreding, aandelenwaardering en de strategische keuze tussen procederen, onderhandelen en bemiddelen.
Ontdek het programma en schrijf je in voor de masterclass van 8 december.
-----
Veelgestelde vragen over aandeelhoudersconflicten
Kan een aandeelhouder gedwongen worden zijn aandelen te verkopen?
Ja. Onder bepaalde wettelijke voorwaarden kan via een gerechtelijke uitsluitingsprocedure een gedwongen overdracht van aandelen worden verkregen. De rechter beoordeelt onder meer of er gegronde redenen zijn.
Kan een aandeelhoudersconflict zonder rechtbank worden opgelost?
Ja. Via onderhandeling of bemiddeling kunnen aandeelhouders vrijwillig afspraken maken over een uitkoop, aandelenwaardering, toekomstige samenwerking of andere oplossingen op maat.