Conflict vermijden is geen strategie

Conflict is overal. In bedrijven, families, teams, rechtbanken, politiek, media en samenleving. Toch blijven we conflict vaak benaderen als iets dat vooral vermeden, onderdrukt of zo snel mogelijk opgelost moet worden. Tijdens Mind the Conflict, het congres van New Deal Academy dat op 29 mei 2026 plaats vond in MeetDistrict Gent, werd precies dat uitgangspunt in vraag gesteld.

Voor 200 deelnemers - onder wie advocaten, rechters, ondernemers, HR-professionals, academici, bemiddelaars, architecten en consultants - stond één centrale vraag centraal: hoe kunnen we professioneler, bewuster en constructiever omgaan met conflict?

Congresvoorzitter Isabelle De Beir opende de namiddag met een heldere boodschap: de vraag is niet óf we met conflict geconfronteerd worden, maar hoe we ermee omgaan. Conflict hoeft geen eindpunt te zijn. Het kan ook een beginpunt zijn: van beter luisteren, scherper denken, sterker samenwerken, innovatiever ondernemen en duurzamer beslissen.

Samenwerken vraagt meer dan goede bedoelingen

De eerste keynote kwam van coach-ondernemer Guy Meert, die met zijn energieke bijdrage over groepsdynamica en samenwerking meteen de toon zette. Zijn uitgangspunt was herkenbaar voor iedereen die in teams of organisaties werkt: samenwerken is geen vanzelfsprekendheid.

Waar mensen samenwerken, ontstaan verschillen in verwachtingen, rollen, belangen, tempo, overtuigingen en persoonlijkheden. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang die verschillen bespreekbaar blijven en de samenwerking voldoende structuur krijgt.

Met zijn GRINTA-model - opgebouwd rond GRoep, INdividu en TAak - liet Guy Meert zien dat sterke teams niet ontstaan door oppervlakkige harmonie, maar door een bewuste balans tussen verbondenheid, autonomie en taakgerichtheid. In performante teams krijgen mensen ruimte om als individu bij te dragen, voelen ze zich verbonden met de groep en weten ze tegelijk helder welke taak of opdracht centraal staat.

Daarbij spelen onder meer doelgerichtheid, deskundigheid, welzijn, verbondenheid, openhartigheid, wendbaarheid en resultaatgerichtheid een belangrijke rol. Vooral openhartigheid is cruciaal in conflictmanagement: zeggen wat gezegd moet worden, maar met zorg voor de relatie. Precies daar ligt vaak het verschil tussen destructieve botsing en constructieve spanning.

Gezond conflict is niet het tegenovergestelde van harmonie

Daarna bracht strategisch adviseur Eve Vlemincx een scherpe en bijzonder actuele keynote over conflict als driver voor innovatie. Haar boodschap bleef hangen: conflict op zich is niet het probleem. Onveilig conflict en vermeden conflict zijn het probleem.

In veel organisaties wordt harmonie nog te vaak verward met gezondheid. Maar het tegenovergestelde van gezond conflict is niet harmonie. Het is stilte. Conformiteit. Zelfcensuur.

Wanneer medewerkers zich niet veilig voelen om vragen te stellen, bezorgdheden te uiten of afwijkende ideeën in te brengen, lijkt de rust aan de oppervlakte misschien bewaard. Maar onder die stilte verdwijnen waardevolle signalen. Innovatie vertraagt. Beslissingen worden minder scherp. Diversiteit blijft onderbenut.

Eve Vlemincx legde zo een duidelijke link tussen conflictmanagement, psychologische veiligheid, inclusie en innovatie. Organisaties die willen vernieuwen, moeten leren omgaan met wrijving. Niet door elk meningsverschil te problematiseren, maar door ruimte te maken voor verschil, tegenspraak en eerlijke dialoog.

Conflict in justitie, politiek en samenleving

Het eerste deel van het congres werd afgesloten met een panelgesprek met politica Valerie Van Peel, familie-en jeudrechter Anelore Bruneel en Hans De Waele, rechter bij de rechtban,k van eerste aanleg. Onder leiding van moderator Lisbeth Imbo werd het thema verbreed naar de rechtszaal, de politiek en de samenleving.

Hoe vermijden we dat conflict ontspoort in polarisatie? Hoe maken we ruimte voor stevig debat zonder de relatie volledig te verliezen? En welke rol kunnen taal, leiderschap, bemiddeling en institutionele structuren spelen om conflicten beter te begeleiden?

Het gesprek maakte duidelijk dat conflicten niet alleen op individueel of organisatorisch niveau spelen. Ook in justitie, beleid en publieke besluitvorming is er nood aan methodes om meningsverschillen beter te hanteren. Niet elk conflict moet juridisch uitgevochten worden. Niet elk debat hoeft te verharden tot een tegenstelling tussen winnaars en verliezers.

Een professionelere conflictcultuur vraagt dat we conflict niet uitsluitend zien als storing, maar ook als signaal. Waar wringt het? Welke belangen blijven onuitgesproken? Welke stemmen worden niet gehoord? En welke gesprekken worden te lang uitgesteld?

Conflict en democratie: bedreiging of voorwaarde?

In het tweede deel van het congres nam prof. dr. Ignaas Devisch het publiek mee in een filosofische reflectie over conflict en democratie. Zijn centrale boodschap was helder: conflict is geen bedreiging voor democratie. Integendeel, een levende democratie heeft meningsverschil nodig.

Het probleem ontstaat pas wanneer alle meningsverschillen herleid worden tot één breuklijn, één kamp, één vijandbeeld. Dan verdwijnt de meervoudigheid van het conflict en dreigt polarisatie het publieke gesprek over te nemen.

Ignaas Devisch plaatste dit thema in de context van digitale informatiestromen, desinformatie en wat hij omschreef als een nieuw regime waarin onze aandacht voortdurend wordt gekaapt. Economische, politieke en ideologische actoren strijden om aandacht, invloed en overtuiging. Daardoor stoppen we volgens hem soms energie in de verkeerde of vermeende conflicten.

Zijn pleidooi was niet om minder conflict te hebben, maar om conflict beter te organiseren. Democratie vraagt geen stilte, maar ruimte voor debat, nuance, tegenspraak en meerdere perspectieven. Of anders gezegd: we moeten leren beter van mening te verschillen.

Onderhandelen als hefboom voor waardecreatie

Met Laurence Dewaele, consultant en negotiation experte verschoof de focus naar Negotiation Intelligence en de nood om anders naar onderhandelen te kijken. We onderhandelen voortdurend: in organisaties, teams, families, partnerships, maatschappelijke dossiers en dagelijkse gesprekken. Toch doen we dat vaak nog met een verouderde mentale kaart.

Te vaak wordt onderhandelen gezien als een strijd om schaarse middelen, macht of gelijk. Wie krijgt het grootste deel van de taart? Wie haalt zijn slag thuis? Wie wint, wie verliest?

Laurence Dewaele liet zien dat sterk onderhandelen vandaag meer vraagt dan technieken of tactieken. Het vraagt nieuwsgierigheid, verbinding, verbeelding en het vermogen om het speelveld zelf mee vorm te geven. Onderhandelen wordt dan geen strijd om bestaande waarde te verdelen, maar een manier om samen nieuwe waarde te creëren.

Die visie sluit nauw aan bij de bredere missie van New Deal Academy: professionals sterker maken in bemiddeling, onderhandelen en conflictmanagement, niet als losse vaardigheden, maar als fundamentele competenties voor leiderschap, samenwerking en maatschappelijke impact.

Conflicten in familiebedrijven en ondernemingen

Het laatste panel bracht het thema bijzonder dicht bij de realiteit van ondernemers en leiders. Met Frederik Vandermarliere (CEO VCF Cigars), Didier Engels (CEO Engels Ramen & deuren) en Ruth Verrelst, onderzoekster en adviseur ging het over conflicten in bedrijven, tussen generaties, tussen aandeelhouders, binnen families en in teams.

In familiebedrijven lopen zakelijke belangen en menselijke relaties vaak door elkaar. Beslissingen gaan zelden alleen over cijfers, functies of aandelen. Ze raken ook aan geschiedenis, erkenning, vertrouwen, loyaliteit en soms oude kwetsuren.

Het panel maakte duidelijk dat conflicten in ondernemingen niet verdwijnen door ze te negeren. Integendeel: stille conflicten zijn vaak de duurste. Spanningen die niet benoemd worden, kunnen leiden tot afhaken, wantrouwen, verminderde samenwerking, reputatieschade of juridische escalatie.

Tegelijk werd benadrukt dat conflictmanagement niet betekent dat leiders elk ongemak onmiddellijk moeten oplossen. Het vraagt vooral dat ze een cultuur creëren waarin signalen tijdig zichtbaar worden, moeilijke gesprekken voorbereid worden en mensen zich veilig genoeg voelen om aan te geven dat er iets wringt.

Daarbij spelen leiderschap, zelfkennis en structuur een belangrijke rol. Heldere afspraken, governance, overlegmomenten, coaching en bemiddeling kunnen helpen om spanningen bespreekbaar te maken vóór ze escaleren.

Bemiddeling kijkt naar de toekomst

Theo De Beir, voorzitter van New Deal Academy, sloot het congres af met een bevlogen slotbeschouwing. Zijn boodschap sloot aan bij de rode draad van de dag: conflict verdwijnt niet door het te ontkennen. Het wordt pas constructief wanneer mensen bereid zijn het gesprek aan te gaan, belangen te benoemen en ruimte te maken voor verschil.

Een gerechtelijke procedure kijkt vaak naar het verleden: wie heeft gelijk, wie heeft ongelijk, wie draagt verantwoordelijkheid? Bemiddeling en onderhandeling openen ook een ander perspectief: hoe willen we verder? Wat is er nodig om opnieuw beweging te krijgen? Welke oplossing houdt rekening met belangen, relaties, kosten, tijd, reputatie en toekomst?

Dat maakt bemiddeling en professioneel conflictmanagement bijzonder relevant voor bedrijven, families, organisaties en maatschappelijke actoren. Niet elk conflict hoeft een gevecht te worden. Niet elk verschil hoeft te eindigen in verwijdering. Maar daarvoor zijn wel vaardigheden, methodes en oefening nodig.

De rode draad: conflict verdient een professionelere plaats

De conclusie van Mind the Conflict was duidelijk: conflict verdient een professionelere plaats in onze organisaties en samenleving.

Niet als iets dat we koste wat het kost moeten vermijden. Niet als iets dat we alleen aan juristen, rechters of procedures overlaten. En ook niet als iets dat we laten ontsporen in polarisatie, stilte of machtsstrijd.

Conflict is een realiteit van elke samenwerking, elke verandering en elke democratische samenleving. De uitdaging is om er bewuster mee om te gaan. Door beter te luisteren. Door belangen te onderscheiden van posities. Door emoties niet weg te duwen, maar te begrijpen wat ze zichtbaar maken. Door onderhandelen te zien als waardecreatie. En door bemiddeling in te zetten als een toekomstgerichte manier om opnieuw beweging mogelijk te maken.

Voor New Deal Academy bevestigde het congres waar haar opleidingen elke dag op inzetten: professionals helpen om sterker, bewuster en menselijker om te gaan met conflict, onderhandeling en bemiddeling.

Mind the Conflict werd zo meer dan een congres. Het werd een uitnodiging om conflict niet langer te vermijden, maar het beter te leren begrijpen, begeleiden en benutten.

Meer leren over bemiddeling, onderhandelen en conflictmanagement?

New Deal Academy biedt opleidingen aan voor professionals die zich willen verdiepen in bemiddeling, onderhandelen en conflictmanagement. Van de basisopleiding tot erkend bemiddelaar tot gespecialiseerde opleidingen en trajecten voor professionals, organisaties en leiders.